NA STRAŻY PRAWA

PRAWA AUTORSKIE-pojęcie prawnicze oznaczające ogół praw przysługujących autorowi  utworu albo normy prawne upoważniające autora do decydowania o użytkowaniu dzieła i czerpaniu z niego korzyści finansowej.

 

 

 UTWÓR – termin prawniczy z zakresu prawa autorskiego, który według Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych jest zdefiniowany następująco

...każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

 

 

LICENCJA- dokument prawny lub umowa, określająca warunki korzystania z utworu jako dobra, którego dana licencja dotyczy. Właściciel praw autorskich, znaku handlowego lub patentu może (i często to robi) wymagać od innych posiadania licencji jako warunku użytkowania lub reprodukowania licencjonowanego utworu.

 TYPY LLICENCJI

LICENCJE CREATIVE COMMONS- zestaw licencji na mocy których można udostępniać utwory objęte prawami autorskimi. Licencje te są tworzone i utrzymywane przez organizację Creative commons

Licencje Creative Commons pozwalają twórcom utworów zachować własne prawa i jednocześnie dzielić się swoją twórczością z innymi. Zasada „wszelkie prawa zastrzeżone” zostaje zastąpiona zasadą “pewne prawa zastrzeżone”.
Szacuje się, że na licencjach CC udostępnia się obecnie co najmniej 100 milionów utworów. Licencje CC są w chwili obecnej najpopularniejszymi wolnymi licencjami stosowanymi do licencjonowania treści innych niż oprogramowanie.

1. Freeware – program darmowy ale tylko do użytku prywatnego, domowego.
2. Domena publiczna - twórca przekazuje produkt nieodpłatnie jako swego rodzaju dobro publiczne, zrzekając się jednocześnie praw majątkowych.
3. General Public Licence – powszechna licencja publiczna, spotykana najczęściej w środowisku Linuksa, w myśl której program nią objęty musi być rozpowszechniany wraz z kodem, ponieważ każdy ma prawo go modyfikować i udoskonalać.
4. Shareware – dostajemy program na określony czas (np tydzień) do przetestowania, po minięciu określonego czasu musimy go usunąć lub kupić pełną wersję.
5. Demo – „zubożona” wersja programu przeznaczona dla celów reklamy, dostępna za darmo.
6. Trial – wersja próbna, program działa przez określony czas, po czym sam przestaje działać i jeżeli chce się dalej go używać, trzeba kupić pełną wersję (podobnie jak w przypadku shareware, ale w trialu nie mamy wyboru, program sam przestaje działać, natomiast w shareware program nie przestaje działać, a my dostajemy tylko informacje że powinniśmy kupić pełną wersję. Możemy korzystać nadal z programu ale wówczas świadomie łamiemy prawo).
7. Donationware -  opracowanie na tej licencji może być dowolnie modyfikowane, kopiowane i dystrybuowane pod warunkiem zapłacenia autorowi symbolicznej kwoty.
8. Licencja jednostanowiskowa – uprawnia do zainstalowania programu tylko na jednym komputerze i zakazuje dalszego jego udostępniania.
9. Licencja grupowa – zezwala na użytkowanie programu w sieci lub zestawie komputerów.

 

Odpowiedzialność karna

Według ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 roku za naruszenie praw autorskich i wykorzystanie ich bez zgody autora przewiduje się dwa rodzaje odpowiedzialności prawnej.
Pierwszą z nich jest odpowiedzialność cywilna. Osoba posiadająca prawa do opublikowanego bez jej zgody utworu w Internecie może domagać się dwukrotności, a w przypadku zawinionego naruszenia trzykrotności wynagrodzenia. Poza tym sąd może nakazać też zapłatę dodatkowej kwoty na Fundusz Promocji Twórczości.
Drugą odpowiedzialnością prawną jest odpowiedzialność karna mówiąca o popełnieniu przestępstwa. W przypadku bezprawnego wykorzystywania cudzych materiałów grozi nam grzywna i kara pozbawienie wolności do 2 lat. Jeśli dodatkowo czerpie się zyski z powielanych materiałów i uczyniło się z nich źródło dochodu, grozi nam kara do 5 lat pozbawienia wolności.