Praca z arkuszem kalkulacyjnym
Najpierw trzeba wiedzieć, jak policzyć
Przetwarzanie algorytmiczne
- Dane
- Algorytm
- ogólność
- skuteczność
- skończoność
Typy danych
- Typy danych
- dane numeryczne (liczbowe): dane całkowite, dane rzeczywiste, data i czas
- dane logiczne
- dane napisowe
- inne typy danych
Dane w przetwarzaniu
- Dane wejściowe: są wprowadzane z zewnątrz i podlegają przetwarzaniu
- Dane wyjściowe (wyniki): są wynikiem przetwarzania udostępnianym jako jego rezultat
- Dane pośrednie: są wynikiem przetwarzania wykorzystywanym w jego dalszym toku; nie muszą być znane użytkownikowi
- Komentarze: nie biorą udziału w przetwarzaniu, ale pomagają w jego
zrozumieniu — np. opisy pól formularza do wprowadzania danych, opis
tabeli z wynikami
- Operacje wykonywane są na wartościach (przetwarzanie numeryczne; więcej: poprzedni rozdział o rodzajach procesów przetwarzania)
Uzupełniające się spojrzenia na algorytm
- Projektant: twórca algorytmu i jego realizacji
- Użytkownik: dostarczyciel i odbiorca danych
- Wykonawca: teoretycznie bezbłędny, ale bezrefleksyjny i bezmyślny automat
- Wykonanie algorytmu wspomagane środowiskiem arkusza kalkulacyjnego:
kto jest projektantem? kto jest użytkownikiem? kto jest wykonawcą?
Oprogramowanie
Pierwszy na świecie program arkusza kalkulacyjnego (w dzisiejszym rozumieniu)
nosił nazwę
VisiCalc (1979).
Współcześnie użytkowanych jest wiele programów tego typu:
Lotus 1-2-3,
Corel Quattro Pro,
Microsoft Excel,
Sun StarCalc,
OpenOffice Calc,
Lotus Symphony,
Google Spreadsheets,
GNOME Gnumeric i inne.
Struktura arkusza
Komórka
- Położenie komórki (adres);
- Zawartość komórki (dane);
- Zasady wprowadzania danych do komórek: dane tekstowe (
'),
dane liczbowe, dane logiczne, formuły (w niektórych arkuszach =, w innych +);
- Wygląd komórki (format): prezentacja liczb w postaci dziesiętnej, półlogarytmicznej,
jako data, współrzędna czasowa, dane procentowe itp.;
- Dokładność przechowywania a dokładność prezentacji danych liczbowych.
Zasady adresowania
W powszechnej konwencji adresowania, przyjętej w przeważającej większości
arkuszy kalkulacyjnych, wskazanie położenia komórki odbywa się przez podanie
jej współrzędnych w postaci numeru kolumny i numeru wiersza w kolumnie.
Numerację kolumn prowadzi się za pomocą etykiet jednoliterowych w porządku
alfabetycznym (
A,
B,
C, …),
po ich wyczerpaniu — za pomocą etykiet dwuliterowych
(
AA,
AB,
AC, …,
AZ,
BA,
BB, …),
a w razie ich wyczerpania — także trzyliterowych.
Wiersze są numerowane liczbami całkowitymi, począwszy od
1 (
1,
2,
3, …).
Na przykład adres
C2 oznacza komórkę ulokowaną w drugim wierszu trzeciej kolumny.
Liczba wierszy i kolumn składających się na arkusz roboczy jest właściwością
poszczególnych aplikacji i obsługiwanych przez nie formatów użytkowych.
Systemy:
Excel,
OpenOffice Calc,
Gnumeric
obsługują arkusze zawierające do 256 kolumn i do 65536 wierszy
(takie charakterystyki można nazwać „typowymi”).
Ponadto system
Excel począwszy od wersji 2007 obsługuje do 1048576 wierszy;
system
OpenOffice Calc począwszy od wersji 3 obsługuje do 1024 kolumn,
a do wersji wersji 3.3 — do 1048576 wierszy.
Arkusze systemu
KOffice mogą zawierać do 32767 wierszy i 32767 kolumn.
Arkusze systemu
Corel Quattro Pro mogą zawierać do 1048576 wierszy i do 18276 kolumn.
Arkusze
GS-Calc mogą zawierać nawet do 12 milionów wierszy i do 4096 kolumn.
- adresy względne komórek:
a1, f32;
- adresy bezwzględne:
$a$1, $f$32;
- adresy mieszane:
a$1, $a1, $f32, f$32;
- adresy bloków:
a1:f32 lub a1..f32 (mogą być bezwzględne, mieszane lub względne);
- adresy (nazwy) bloków nadawane przez użytkownika zawsze mają charakter adresów bezwzględnych.
W jednym pliku roboczym, zwanym
skoroszytem, może znajdować się wiele arkuszy.
Odwołania do komórki położonej w innym arkuszu muszą mieć postać kwalifikowaną, z podaniem
nazwy arkusza. Można tym sposobem odwoływać się za pomocą adresów względnych, mieszanych i bezwzględnych:
NazwaArkusza!KolumnaWiersz, np. Arkusz1!A1 (Excel, Gnumeric, KCalc),NazwaArkusza.KolumnaWiersz, np. Arkusz1.A1 (OpenOffice Calc).
Jedynym sposobem na umieszczenie danej w komórce jest wpisanie czegoś do tej komórki.
Wpisać można albo stałą
wartość, albo
formułę precyzującą sposób
obliczania wartości komórki. Posługiwanie się formułami stanowi zasadniczy element budowy
plików roboczych arkusza kalkulacyjnego, gdyż umożliwia automatyzację obliczeń
zgodnie z opisem logicznych zależności między danymi.
Formuła ustala sposób obliczenia wyrażenia, którego wartość wynikowa zostanie
„nadana” komórce. Wyrażenie zapisane w formule może zawierać
wartości stałe, symbole działań, funkcje arkusza i adresy innych komórek.
Formuł używa się do budowy kolejnych etapów przetwarzania, począwszy od danych
wejściowych aż do końcowych wyników. Dzięki temu informacja przekazana za pomocą
danych wejściowych, mówiąc obrazowo, „rozprzestrzenia się” przepływając
przez stadia pośrednie opisane za pomocą formuł w poszczególnych komórkach.
Właściwość tę dobrze ilustruje angielski termin spreadsheet.
Poprawność wyniku obliczanego za pomocą formuły wymaga aktualizacji przeliczeń
po każdej zmianie wartości komórek, których adresy umieszczono w formule.
We współczesnych systemach arkuszy kalkulacyjnych na ogół dzieje się to automatycznie.
=1+2+3+4+5
=b1+2.5
=b1+$c$1
=b1+c1
=(a1^2 + a2^2 + a3^2)^0.5
=a1*b1 + a2*b2 + a3*b3
=-a2/(2*a1)
W arkuszach, które przejęły oryginalną składnię
VisiCalca,
formuły wprowadza się nieco inaczej:
+1+2+3+4+5
+b1+2.5
+b1+$c$1
+b1+c1
+(a1^2 + a2^2 + a3^2)^0.5
+a1*b1 + a2*b2 + a3*b3
-a2/(2*a1)
Techniki automatyzacji pracy
Ważnym elementem pracy z arkuszem kalkulacyjnym, decydującym
o uniwersalności jego zastosowań, jest możliwość automatyzacji niektórych prac.
Dobrze zaprojektowany tok przetwarzania danych nie wymaga przy zmianie zestawu
danych wejściowych żadnej ingerencji w zawartość komórek przechowujących
dane pośrednie i wynikowe.
Koncepcja
czynności powtarzalnej ma w opisie algorytmicznym
odpowiednik w postaci
iteracji, a w językach programowania w konstrukcji
pętli. Jej zastosowanie w arkuszu kalkulacyjnym wymaga użycia tych samych
formuł w wielu komórkach, odpowiadających kolejnym iteracjom. Formułę da się powielić
półautomatycznie, korzystając z techniki
kopiowania zawartości komórek
w wierszu lub w kolumnie. Zależnie od postaci (względne, mieszane, bezwzględne),
adresy komórek w formułach różnią się zachowaniem podczas kopiowania.
Podczas kopiowania zawartości komórki zawierającej formułę, adresy bezwzględne
(oraz bezwzględnie adresowane składowe adresów mieszanych) są zawsze zachowywanie
w niezmienionej postaci. Znaczy to, że kopia takiego adresu opisuje ten sam adres,
co pierwowzór kopii — stąd zresztą nazwa.
Podczas kopiowania zawartości komórki zawierającej formułę, adresy względne
(oraz względnie adresowane składowe adresów mieszanych) są modyfikowane tak,
by zachowana została relacja położenia komórki, z której pobiera się daną,
względem komórki zawierającej skopiowaną formułę (w adresach mieszanych uwaga ta
dotyczy względnego składnika adresu). Mówiąc inaczej, zachowywane są współrzędne
wektora opisującego translację od komórki z daną do komórki z formułą.
Reguły te zilustrowano w poniższej tabeli.
Zachowanie adresów komórek przy kopiowaniu formuł
| Adres względny |
Adresy mieszane |
Adres bezwzględny |
| A1 | → | B1 | → | C1 |
| ↓ |
| ↓ |
| ↓ |
| A2 | → | B2 | → | C2 |
| ↓ |
| ↓ |
| ↓ |
| A3 | → | B3 | → | C3 |
|
| $A1 | → | $A1 | → | $A1 |
| ↓ |
| ↓ |
| ↓ |
| $A2 | → | $A2 | → | $A2 |
| ↓ |
| ↓ |
| ↓ |
| $A3 | → | $A3 | → | $A3 |
|
| A$1 | → | B$1 | → | C$1 |
| ↓ |
| ↓ |
| ↓ |
| A$1 | → | B$1 | → | C$1 |
| ↓ |
| ↓ |
| ↓ |
| A$1 | → | B$1 | → | C$1 |
|
| $A$1 | → | $A$1 | → | $A$1 |
| ↓ |
| ↓ |
| ↓ |
| $A$1 | → | $A$1 | → | $A$1 |
| ↓ |
| ↓ |
| ↓ |
| $A$1 | → | $A$1 | → | $A$1 |
|
Techniki kopiowania
- wklejanie zawartości komórki zapamiętanej w schowku (menu główne, menu podręczne, komendy klawiszowe);
- wypełnianie obszarów (polecenie z menu głównego);
- przeciąganie (manipulacja myszą);
- „szybkie kopiowanie”: wypełnienie w bieżącej kolumnie bloku
przyległego do niepustych komórek poprzedniej kolumny (manipulacja
myszą);
Inne techniki manipulacji
W trybie edycji pojedynczej komórki zawartość formuły jest traktowana jak zwykły tekst.
Jego fragmenty można kopiować, wstawiać i usuwać wszystkimi technikami dopuszczalnymi przez edytor;
nie spowoduje to zmian w adresach.
„Przeciąganie” aktywnego bloku komórek spowoduje, że zmieni on lokalizację,
a zatem także adres. Jednak związki logiczne między komórkami zostaną zachowane. Odpowiednie
adresy w ich komórkach potomnych zostaną automatycznie dopasowane do nowego położenia.
Operatory
W komórce da się umieścić wartość dowolnego typu.
O typie wyrażenia zadanego za pomocą formuły
decyduje typ argumentów i charakter wykonywanych operacji.
Następujące operatory działają na danych liczbowych
(całkowitych lub zmiennopozycyjnych) i dają wyniki
odpowiedniego typu liczbowego:
- operator dodawania
+
- operator odejmowania
-
- operator mnożenia
*
- operator dzielenia
/ (wyniki mogą być typu rzeczywistego nawet dla danych całkowitych)
- operator potęgowania
^ (w niektorych środowiskach **)
Operatory
+ i
-
są obliczane po operatorach
* / ^.
Jeżeli logika postępowania wymusza inną kolejność działań,
to trzeba ją określić jawnie za pomocą nawiasów okrągłych
(…).
Następujące operatory działają na danych dowolnego typu
i zwracają wartości typu logicznego:
- operator przyrównywania
=
- operator negatywnego przyrównywania
<>; w niektórych środowiskach także !=
- operatory porównywania:
< <= >= >
Następujący operator działa na danych typu napisowego
i zwraca wartość tego samego typu:
- operator łączenia napisów
& (w niektórych środowiskach +).
Inne działania, nawet jeżeli w tradycyjnej notacji matematycznej
bywają oznaczane za pomocą operatorów, w środowisku arkuszy kalkulacyjnych
najczęściej są realizowane za pomocą funkcji.
W szczególności dotyczy to budowania złożonych wyrażeń logicznych.
Funkcje wbudowane arkusza kalkulacyjnego
Spisu dostępnych funkcji oraz opisu ich użycia należy poszukiwać w dokumentacji środowiska użytkowego.
- funkcji używa się w wyrażeniach budujących formuły;
- dostępne dla użytkownika nazwy funkcji mogą zależeć od wersji narodowej interface'u;
- listę argumentów funkcji umieszcza się w nawiasach okrągłych, separatorem argumentów jest na ogół średnik.
Wywołanie funkcji musi mieć listę argumentów, nawet jeśli funkcja nie pobiera
żadnego argumentu — wtedy nawias pozostaje pusty;
- efektem zastosowania funkcji jest wynik. Wynik zależy wyłącznie od bieżących
wartości argumentów. W szczególności wynik nie zależy tego, czy użytkownik wprowadza formuły
bezpośrednio jako wyrażenia pewnego języka, czy korzysta z narzędzi wspomagających
(„asystentów”, „kreatorów”), które uprzyjemniają budowanie formuł;
- wynikiem funkcji może być pojedyncza wartość (skalar) lub tablica (wektor, macierz).
=sin(a1)
=pi()
=abs(c$1)
=sum(a1:f32)
=mproduct(a1:a3; b1:b3)
=mproduct(a1:c4; e1:e4)
=if(test; wyrażenie1; wyrażenie2)
=if(a1>0;sin(b1);cos(b2))
W arkuszach, które przejęły oryginalną składnię
VisiCalca,
nazwę funkcji trzeba poprzedzić symbolem adresu (
@):
@sin(a1)
@pi()
@abs(c$1)
@if(a1>0;@sin(b1);@cos(b2))
W przeciwieństwie do wyrażeń arytmetycznych, nazwy funkcji arkusza kalkulacyjnego
są na ogół dopasowane do narodowych wersji interface'u.
=sin(a1)
=pi()
=moduł.liczby(c$1)
=suma(a1:f32)
=macierz.iloczyn(a1:a3; b1:b3)
=macierz.iloczyn(a1:c4; e1:e4)
=jeżeli(test; wyrażenie1; wyrażenie2)
W ten sposób zamiast powszechnie przyjętych w świecie i w językach programowania nazw,
takich jak np.
if dla funkcji warunkowej,
abs dla wartości bezwzględnej czy też
sqrt dla pierwiastka, mamy do czynienia z takimi dziwolągami, jak
jeżeli (albo
gdy),
moduł.liczby czy też
pierwiastek.
Można się temu faktowi dziwić, jednak dyskutować z nim trudno. Na szczęście wewnętrzny
sposób przechowywania danych w plikach roboczych arkuszy jest niezależny od wersji narodowej.
Rozszerzanie biblioteki funkcji
Współczesne systemy arkuszy kalkulacyjnych są rozbudowanymi pakietami użytkowymi.
Oprócz wykonywania przekształceń danych za pomocą formuł umożliwiają także
prowadzenie prac programistycznych (zazwyczaj w jakimś języku interpretowanym)
oraz dołączanie bibliotek rozszerzających.
Jedną z istotnych dla użytkownika możliwości jest rozbudowa biblioteki funkcji arkusza.
Przeprowadza się ją odmiennie w każdym programie użytkowym. W systemach
Excel i
OpenOffice Calc
użytkownik ma możliwość używania w formułach funkcji,
których deklaracje (w dialekcie języka
Basic)
zostały umieszczone w modułach programistycznych arkusza.
W innych systemach podobną funkcję może pełnić inny język programowania.
Pewne wskazówki odnośnie przygotowywania takich funkcji
zamieściliśmy
w osobnym podrozdziale dokumentacji.
Składnia funkcji tablicowych
Wynikiem klasycznie rozumianej funkcji jest wartość typu prostego,
którą da się przechowywać w pojedynczej komórce. Możliwe jest także
obliczanie wartości wyrażeń, których argumenty i wyniki są wektorami
lub macierzami. Wartości wynikowe takich wyrażeń będą reprezentowane przez
jedno- lub dwuwymiarowe bloki przylegających do siebie komórek.
Wyrażenia, których wyniki są tablicami
Formuły, których wyniki są traktowane jak tablice,
są dostępne w większości współczesnych arkuszy kalkulacyjnych.
Zatwierdzanie zawartości takiej formuły przebiega w sposób odmienny,
niż zwykłej formuły; zazwyczaj za pomocą klawiszy
Ctrl+Shift+Enter.
Wyrażenia, których argumenty są tablicami
Współczesne środowiska (w tym m.in.
Microsoft Excel,
Corel Quattro Pro,
OpenOffice Calc,
Sun StarCalc,
Gnumeric)
dysponują także rozszerzoną składnią formuł, wzbogaconą o notację wektorową.
W rozszerzonej składni typu macierzowego inne jest znaczenie operatorów
arytmetycznych i funkcji. Operatory i funkcje, których argumenty są skalarami,
stosowane są wtedy osobno do wszystkich składowych argumentu wektorowego.
Na przykład formuła macierzowa
=(a1:a10)^2 obliczy 10-elementowy wektor,
którego elementy będą kwadratami elementów pobranych z obszaru
a1:a10.
Jeżeli w komórkach
a1:b20 przechowujemy współrzędne 20 punktów,
to długość łączącej je linii łamanej będzie można obliczyć za pomocą jednej
zwartej formuły
=sum((a1:b19-a2:b20)^2)^0.5 .
Ten sam efekt da się oczywiście uzyskać za pomocą osobnego programowania
kolejnych operacji skalarnych i zapamiętywania ich wyników w komórkach
jako danych pośrednich. Redukcja przestrzeni niezbędnej do przechowywania
wyników pośrednich jest więc silnym argumentem za korzystaniem z rozszerzonej
składni. Wobec faktu, że brak dostępu do wyników pośrednich uniemożliwia kontrolę
poszczególnych etapów przetwarzania, obliczenia korzystające z rozszerzonej składni
należy projektować i testować szczególnie starannie.
Przykłady przetwarzania
Ciągi liczbowe
- ciąg arytmetyczny z krokiem jako stałą;
- ciąg arytmetyczny z krokiem jako zmienną wejściową;
- inne ciągi zdefiniowane wzorem zwartym lub rekursywnie;
- ciąg sum częściowych danego ciągu liczbowego;
- zliczanie elementów ciągu spełniających dany warunek;
- sumowanie elementów ciągu liczbowego spełniających dany warunek.
Tablica zmienności funkcji jednej zmiennej
- stały krok;
- zmienny krok;
- tablicowanie funkcji jednej zmiennej zależnej od parametrów;
- tablicowanie funkcji jednej zmiennej określonej za pomocą klikuetapowego algorytmu;
- tablicowanie krzywej płaskiej (x(t), y(t)).
Funkcje dwóch zmiennych
- tabliczka dodawania;
- tabliczka mnożenia;
- tablicowanie funkcji dwóch zmiennych.
Operacje macierzowe
- operacje, których wynik mieści się w obszarze, a nie w komórce;
- operacje, których argumenty są wektorami; notacja działań na wektorach;
- dodawanie wektorów;
- iloczyny punktowe i skalarne wektorów;
- obliczanie macierzy odwrotnej;
- rozwiązywanie układów równań liniowych.
Operacje bazodanowe
(patrz także następny dokument)
- wyszukiwanie danych w tabeli;
- pobieranie danej z komórki o znanym numerze;
- wiązanie danych za pomocą klucza.
Podstawy prezentacji graficznej danych
Charakter przedstawianych danych
- dane o charakterze nominalnym
- wolno przyrównywać i rozróżniać obserwacje, ale ma podstaw do ich uszeregowania; da się jedynie stwierdzić, że dwie wartości są takie same albo różne. Przykłady: zapach, narodowość, płeć.
- dane o charakterze porządkowym
- wolno porównywać i porządkować obserwacje; da się sprawdzić, że jedna wartość jest większa od innej, ale ma podstaw do stwierdzenia, o ile jest większa. Przykłady: twardość, oceny szkolne.
- dane liczbowe (numeryczne)
-
- na skali przedziałowej
- punkt zerowy, o ile istnieje, ma charakter czysto umowny; wiemy o ile jedna wartość jest większa od innej, ale nie wiemy ile razy jest większa. Przykłady: data, temperatura w skali Celsjusza.
- na skali ilorazowej
- istnieje bezwzględny punkt zerowy; wolno wykonywać działania arytmetyczne w celu sprawdzenia ile razy jedna wartość jest większa od drugiej. Przykłady: gęstość, stężenie, wiek, temperatura w skali bezwzględnej.
Sposoby prezentacji danych na wykresach
- skala nominalna
- przedstawia etykiety z opisem, kolejność jest nieistotna.
- skala porządkowa
- przedstawia kolejność w ciągu danych.
- skala numeryczna — przedziałowa
- przedstawia wartości liczbowe odłożone na osi liczbowej z ustaloną jednostką.
- skala numeryczna — ilorazowa
- przedstawia wartości liczbowe odłożone na osi, przy czym można stosować podziałkę nieliniową (np. logarytmiczną).
Typy wykresów dostępne w środowisku roboczym
- wykres „słupkowy”
- zmienna niezależna ma charakter nominalny;
- wykres „liniowy”
- zmienna niezależna ma charakter porządkowy;
- wykres „punktowy”
- zmienna niezależna ma charakter numeryczny.
Wykres jako grafika wektorowa
- aktualizacja wykresu
- następuje (zazwyczaj) automatycznie po modyfikacji danych
- elementy wykresu
- są obiektami, których właściwości da się interaktywnie modyfikować
- adresy danych przedstawianych na wykresie
- są jedną z właściwości; istnieje możliwość korekty adresów i zarządzania seriami danych
- eksport wykresu
- do pliku w formacie grafiki wektorowej; patrz np. rozwiązanie opcji eksportu w arkuszu Gnumeric
- przez osadzenie go w innym miejscu lub w innym dokumencie; użycie schowka systemowego
Import i eksport
- czytanie kolumn liczbowych z pliku znakowego;
- czytanie tabeli HTML;
- czytanie pliku znakowego ze schematem obliczeń zapisanym w postaci formuł arkusza;
- zapis wykresu jako pliku grafiki wektorowej i rastrowej;
- zapis tabeli arkusza w postaci pliku znakowego;
- zawierającego prezentację wyników;
- zawierającego schemat obliczeń (z formułami);
- zapis tabeli arkusza w postaci dokumentu HTML.
Wykrywanie i eliminacja błędów
Uwagi dotyczące rodzajów błędów, ich przyczyn i sposobów ich usuwania odnoszą się
w równej mierze do programów źródłowych i do plików arkusza kalkulacyjnego.
W tym drugim przypadku nie ma potrzeby korzystania z osobnych
debuggerów, gdyż dane pośrednie albo są dostępne
w komórkach, albo mogą być tam umieszczone w wyniku prostych modyfikacji formuł.
Na przykład formuła mająca obliczać iloraz sum
=(a1 + a2) / (b1 + b2)
zapisana w postaci
=(a1 + a2) / b1 + b2)
jest niepoprawna składniowo (brak jednego nawiasu), co zostanie najprawdopodobniej
wykryte przy próbie jej zatwierdzenia. Natomiast formuła
=a1 + a2 / b1 + b2
użyta do tego samego obliczenia zawiera poważny błąd logiczny, polegający na innej
kolejności działań, niż wynika to z założonego celu obliczeń. Jednak błąd ten
nie zostanie automatycznie dostrzeżony, gdyż formuła ta poprawnie opisuje pewne
wyrażenie arytmetyczne. Do znalezienia tego błędu niezbędna jest krytyczna analiza
zawartości formuł, w czym może pomóc krytyczna analiza otrzymywanych wyników.
Podpowiedzi sugerujące modyfikację błędu składniowego
przy zatwierdzaniu formuły radzimy traktować z rezerwą,
gdyż nie biorą one pod uwagę rzeczy najważniejszej,
jaką jest zamiar użytkownika.
Środowiska arkuszy kalkulacyjnych dostarczają także narzędzi
pomocnych przy sprawdzaniu poprawności logicznej formuł. Są to m.in.:
- wizualizacja argumentów formuły (np. za pomocą barw),
- dopasowanie nawiasów,
- wizualizacja kaskady zależności komórek w arkuszu (np. za pomocą strzałek),
- wizualizacja struktury pojedynczej formuły w formularzu asystenta tworzenia formuł (kreatora).
Na dzisiejszym spotkaniu rozwiązywaliśmy zadania praktyczne,
wykorzystując wszechstronność arkusza kalkulacyjnego Microsoft Office
Excel.
Dzisiaj na spotkaniu kontynuowaliśmy rozwiązywanie zadań praktycznych w arkuszu kalkulacyjnym Microsoft Office Excel.
